Press room

Geen van de religieuze of levensbeschouwelijke stromingen in Nederland wijzen genetische modificatie of biotechnologie volledig af. Wel zijn er grote verschillen tussen levensbeschouwingen. Antroposofie, ‘New Age’ en orthodoxe stromingen binnen het protestantisme staan sterk afwijzend tegenover genetische modificatie terwijl humanisme en atheïsme het positiefst zijn. Levensbeschouwelijke argumenten worden vooral door tegenstanders van genetische modificatie gebruikt.

In het nog altijd voortdurende debat rond genetische modificatie en biotechnologie in Nederland nemen levensbeschouwingen een voorname positie in. Om een beter inzicht te krijgen in de argumenten die de basis vormen voor de standpunten en opvattingen over biotechnologie van levensbeschouwelijke groeperingen in Nederland heeft de COGEM een onderzoek laten uitvoeren.

Uit het onderzoeksrapport ‘Levensbeschouwing en biotechnologie. Een analyse van normatieve argumenten’ blijkt dat genetische modificatie door geen van de twaalf onderzochte levensbeschouwingen of religies volledig wordt afgewezen. In bijna alle gevallen is er ruimte voor specifieke toepassingen afhankelijk van het nagestreefde doel.

Vooral tegenstanders nemen relatief snel toevlucht tot religieuze of levensbeschouwelijke argumenten. Deze argumenten lijken de bezwaren goed te kunnen verwoorden. De levensbeschouwelijke argumenten hebben daarnaast mogelijk ook een rol als argumentatiestrategie. Immers wat uit levensbeschouwelijk oogpunt niet toegelaten is, lijkt niet onderhandelbaar. Uit het onderzoek blijkt echter dat de levensbeschouwelijke argumenten niet absoluut zijn en compromissen niet uitsluiten. Religieuze argumentaties kunnen bezwaren tegen biotechnologische toepassingen verwoorden. Dergelijke argumentaties worden door grote groepen in de samenleving gedeeld. De mate waarin men zich identificeert met een levensbeschouwing bepaalt mede de positie die men in het debat inneemt. Gelet op de voortdurende invloed in onze maatschappij van religieuze overwegingen en argumenten op de  ouding ten aanzien van gentechnologie, adviseert de COGEM die religieuze argumenten serieus onder ogen te blijven zien, en naast andere relevante overwegingen een volwaardige plaats te geven in het debat.

Het onderzoek heeft kruisverbanden met de signalering ‘Het gentech debat ontleedt. Een analyse van terugkerende kernthema’s en argumenten’ die de COGEM onlangs aan de minister van VROM, mevrouw Jacqueline Cramer, heeft aangeboden. In deze signalering worden de visies van de deelnemers aan het debat gekarakteriseerd aan de hand van een viertal grondhoudingen. Verder wordt in de signalering geconstateerd dat in het maatschappelijke debat rond verschillende toepassingen van genetische modificatie telkens dezelfde thema’s terug keren, zoals veiligheid, gezondheid, natuur, sociale verhoudingen. Met haar publicaties beoogt de COGEM alle betrokkenen meer inzicht in de terugkerende thema’s en de gehanteerde argumenten in het debat te geven en de achtergronden ervan te verhelderen. Door een beter begrip van wat er op de achtergrond speelt in de discussie over genetische modificatie ontstaat een breder draagvlak voor besluiten door de overheid en kan het debat dat voorafgaat aan deze besluiten beter worden georganiseerd.